ขอบเขต นิยาม และ KPI การพัฒนาอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ

ขอบเขต และนิยาม “เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ”

Green Factory โรงงานอุตสาหกรรมที่นำแนวคิดหลักของ Industrial Ecology มาใช้ จะอยู่ได้ทั้งใน Eco Industrial Zone/Area, Estate, Eco City หรือ Eco Town
Eco Industrial Zone/
Estate
เป็นรูปแบบพัฒนาพื้นที่อุตสาหกรรมที่สอดคล้องกลมกลืนเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันในเชิงพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน ระหว่างโรงงานต่างๆ ในพื้นที่ กับสิ่งแวดล้อมโดยรวม และระบบนิเวศท้องถิ่น
Eco Family,
Eco Community,
Eco School
ชุมชนโดยรอบ อาจประกอบด้วยโรงเรียน บ้านพักอาศัย แหล่งชุมชนต่างๆ เป็นต้น ที่นำแนวคิดการประหยัดพลังงาน การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และการอุปโภคและบริโภคที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
Eco Industrial Town เมืองน่าอยู่ คู่อุตสาหกรรม เป็นความเชื่อมโยงของพื้นที่อุตสาหกรรมกับกลุ่มโรงงาน องค์กร หน่วยงานท้องถิ่น และชุมชนโดยรอบ ที่มีความสมดุลของเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม
Eco City / Eco Town เมืองน่าอยู่ เมืองยั่งยืน ที่เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม เกิดจากการพัฒนาของทั้งภาคอุตสาหกรรม การท่องเที่ยว การใช้บริการ และการดำเนินงานในส่วนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องที่ทุกฝ่ายอยู่ร่วมกันและเกื้อหนุนกัน
อุตสาหกรรมสีเขียว
(Green Industry)
อุตสาหกรรมที่ยึดมั่นในการประกอบกิจการ ด้วยการมุ่งเน้นในเรื่องของการพัฒนาและปรับปรุงกระบวนการผลิตและการบริหารจัดการ มีการผลิตสินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รวมถึงความรับผิดชอบต่อสังคมทั้งภายในและภายนอกองค์กรตลอดห่วงโซ่อุปทาน โดยกระทรวงอุตสาหกรรมจัดทำเกณฑ์กำหนดไว้ 5 ระดับ คือ ความมุ่งมั่นสีเขียว (Green Commitment) ปฏิบัติการสีเขียว (Green Activity) ระบบสีเขียว (Green System) วัฒนธรรมสีเขียว (Green Culture) และเครือข่ายสีเขียว (Green Network) เพื่อส่งเสริมและผลักดันให้ภาคอุตสาหกรรมเข้าสู่การเป็นอุตสาหกรรมสีเขียว
เมืองสังคมคาร์บอนต่ำ
(Low Carbon Society)
เมืองหรือสังคมที่มุ่งเน้นการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยเฉพาะคาร์บอนไดออกไซด์จากกิจกรรมต่างๆ ของเมือง จากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคอุตสาหกรรมและภาคประชาชน เช่น การประหยัดพลังงาน การใช้พลังงานทดแทน การปรับปรุงเทคโนโลยีเพื่อการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ การหมุนเวียนของเสียกลับมาใช้ใหม่ รวมถึงใช้หลักการการบริโภคและการผลิตอย่างยั่งยืน เป็นต้น เพื่อมุ่งสู่การเป็นสังคมคาร์บอนต่ำ
 

โดยสรุป เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ (Eco Industrial Town) เป็นเมืองหรือพื้นที่ซึ่งมีการพัฒนาอุตสาหกรรมโดยให้มีความเชื่อมโยงของนิคมอุตสาหกรรม สวนอุตสาหกรรม เขตประกอบการอุตสาหกรรม หรือชุมชนอุตสาหกรรมกับกลุ่มโรงงาน องค์กร หน่วยงานท้องถิ่นและชุมชนโดยรอบ ให้เจริญเติบโตไปด้วยกัน ภายใต้การกำกับดูแลสิ่งแวดล้อมที่ดี และการร่วมมือกันขับเคลื่อนอย่างจริงจังของคนในพื้นที่ โดยสามารถดำเนินการได้ทุกระดับตั้งแต่ (1) ระดับปัจเจกชน เช่น ครอบครัวและโรงงาน (Eco Family / Green Factory)(2) ระดับกลุ่มอุตสาหกรรมหรือชุมชน เช่นนิคมอุตสาหกรรมหรือหมู่บ้านหรือตำบล (Eco Industrial Zone / Estate)และ (3) ระดับเมือง (Eco Town / Eco City) หรือเครือข่ายของเมืองหรือจังหวัด




ตัวชี้วัดการพัฒนาอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ
กระทรวงอุตสาหกรรมพัฒนาตัวชี้วัดการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ  ครอบคลุม 5 มิติ (กายภาพ เศรษฐกิจ สังคม
สิ่งแวดล้อม และการบริหารจัดการ)  และมอบหมายให้กรมโรงงานอุตสาหกรรม (กรอ.)  และการนิคมอุตสาหกรรมแห่ง
ประเทศไทย  (กนอ.)   เป็นหน่วยงานรับผิดชอบหลัก   ซึ่งทั้งสองหน่วยงานได้มีการพัฒนาตัวชี้วัดเกณฑ์การพัฒนาเมือง
อุตสาหกรรมขึ้น   โดยกรมโรงงานอุตสาหกรรม  มีเกณฑ์ตัวชี้วัด  จำนวน  20  ด้าน  ในขณะที่การนิคมอุตสาหกรรมแห่ง
ประเทศไทย มีเกณฑ์ตัวชี้วัด จำนวน 22 ด้าน ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้

 

ตัวชี้วัดการพัฒนาอุตสาหกรรมเชิงนิเวศของ กรอ. ตัวชี้วัดการพัฒนาอุตสาหกรรมเชิงนิเวศของ กนอ.
กายภาพ กายภาพ
1.  การวางผังที่ตั้งและการจัดพื้นที่   1.  พื้นที่นิคม
2.  การออกแบบอาคารและบริเวณโดยรอบ 2.  ระบบสาธารณูปโภคและสาธารณูปการ
เศรษฐกิจ 3.  อาคารของโรงงานในนิคมฯ
3.  เศรษฐกิจของภาคอุตสาหกรรม เศรษฐกิจ
4.  เศรษฐกิจของท้องถิ่น 4.  เศรษฐกิจของภาคอุตสาหกรรม
5.  การตลาด 5.  เศรษฐกิจท้องถิ่น
สิ่งแวดล้อม 6.  เศรษฐกิจชุมชน
6.  การขนส่ง สิ่งแวดล้อม
7.  การจัดการคุณภาพน้ำ 7.  การบริหารจัดการทรัพยากร
8.  การจัดการคุณภาพอากาศ 8.  การบริหารจัดการพลังงาน
9.  การจัดการกากของเสียและวัสดุเหลือใช้ 9.  ระบบการผลิตและผลิตภัณฑ์
10.  การจัดการพลังงาน 10.  มลภาวะทางน้ำ
11.  การจัดการเสียง 11.  มลภาวะทางอากาศ
12.  กระบวนการผลิต 12.  กากของเสีย
13.  ประสิทธิภาพเชิงนิเวศ (Eco Efficiency)  13.  มลภาวะทางเสียง กลิ่น ฝุ่น ควัน
      เหตุเดือนร้อน รำคาญ
14.  การจัดการด้านความปลอดภัยและสุขภาพ 14.  ความปลอดภัยและสุขภาพ
15.   การเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อม 15.  การพึ่งพาเกื้อกูลซึ่งกันและกันของอุตสาหกรรม
มิติสังคม มิติสังคม
16.  คุณภาพชีวิตและสังคมของพนักงาน 16.  คุณภาพชีวิตและสังคมของพนักงาน
17.  คุณภาพชีวิตและสังคมขอคนในท้องถิ่นโดยรอบ 17.  คุณภาพชีวิตและสังคมของชุมชนโดยรอบ
มิติการบริหารจัดการ มิติการบริหารจัดการ
18.  การบริหารจัดการพื้นที่อย่างมีส่วนร่วม 18.  การบริหารจัดการพื้นที่อย่างมีส่วนร่วม
19.  การพัฒนาและรักษาระบบบริหารระดับสากล 19.  การยกระดับการกำกับดูแลโรงงาน
20.  ข้อมูลข่าวสาร/การรายงาน 20.  ส่งเสริมให้โรงงานเข้าสู่ระบบบริหารจัดการระดับสากล
      และระดับประเทศ
  21.  การรณรงค์ส่งเสริมให้โรงงานประยุกต์ใช้นวัตกรรม
      เครื่องมือการจัดการ ระบบบริหารจัดการใหม่ๆ
  22.  การเปิดเผยข้อมูลข่าวสารและการจัดทำรายงาน



คุณลักษณะเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ ของกรมโรงงานอุตสาหกรรม 5 มิติ 20 ด้าน

คุณลักษณะมาตรการเป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ ของการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย จำนวน 5 มิติ 22 ด้าน

 

ดาวน์โหลดข้อมูลเพิ่มเติม

  • รายละเอียดคุณลักษณะเมืองอุตสาหกรรม ของกรมโรงงานอุตสาหกรรม
  • รายละเอียดคุณลักษณะเมืองอุตสาหกรรม ของการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย

Back to top